Instrumenty

Instrumenty perkusyjne - rodzaje i zastosowanie w zespołach muzycznych

Autor Ania Cieślak
Ania Cieślak17.09.20237 min.
Instrumenty perkusyjne - rodzaje i zastosowanie w zespołach muzycznych

Perkusja odgrywa kluczową rolę w większości gatunków muzycznych. Od rocka po jazz, od muzyki klasycznej po elektroniczną - rytmiczne brzmienie instrumentów perkusyjnych nadaje utworom charakteru i dynamiki. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej różnorodnym instrumentom perkusyjnym, ich budowie, brzmieniu i zastosowaniu w muzyce.

Podstawowe instrumenty perkusyjne

Do grupy podstawowych instrumentów perkusyjnych zaliczamy przede wszystkim instrumenty melodyczne oraz bezmelodyjne. Wśród tych pierwszych wyróżniamy zestaw perkusyjny składający się z bębnów o różnych rozmiarach i barwie dźwięku - od wielkiego bębna, przez tom-tomy po małe bębenki. Klasyczny zestaw rockowy/jazzowy zwykle zawiera też hi-hat, czyli talerze perkusyjne. Instrumenty te wykonuje się najczęściej z metalu lub drewna, z membranami z tworzyw sztucznych.

Drugą grupę stanowią instrumenty bezmelodyjne, nieokreślonego dźwięku. Należą do nich m.in. różnego rodzaju talerze, trójkąty, grzechotki, kasty szpony - ich rolą jest wzbogacenie i urozmaicenie brzmienia perkusji. Wykonuje się je z metalu, drewna, a nawet gliny.

Budowa i strojenie

Podstawowym elementem bębnów są obręcze oraz dwie membrany rozpięte na obręczach. Membrany wykonuje się ze skóry zwierzęcej lub z tworzyw sztucznych, dostrojone są do określonej wysokości dźwięku za pomocą śrub naciągowych. Uderzając pałkami w membranę, perkusista wydobywa dźwięk. Z kolei talerze i trójkąty mają określoną wysokość dźwięku dzięki budowie i rodzajowi materiału.

Techniki gry

Do gry na instrumentach perkusyjnych używa się specjalnych pałek wykonanych z drewna, rzadziej z tworzywa. W zależności od miejsca uderzenia, siły i kąta uderzenia można uzyskać różną barwę dźwięku. Ponadto stosowane są też inne techniki, jak granie szczotkami, trącanie membran, tłumienie dźwięku ręką.

Instrumenty melodyczne - bęben, werbel, tam-tam

Grupę instrumentów melodycznych stanowią przede wszystkim różnego typu bębny. Mają one określoną wysokość dźwięku i pozwalają na granie melodii. Należą tu m.in.:

Wielki bęben

Charakteryzuje się niskim, donośnym brzmieniem. Zwykle ma średnicę ok. 50 cm. Stosuje się go do zagrania mocnych akcentów lub ostinato rytmicznego.

Tom-tom

Mniejsze bębny o średnicy 10-20 cm, dostrojone do różnych wysokości. Tworzą razem zestaw tom-tomów o skali kilku dźwięków.

Werbel

Mały bębenek o wysokim, ostro brzmiącym tonie. Służy do grania szybkich, rytmicznych fraz i solówek.

Tam-tam

Wielki, płaski gong o niskim, przeciągłym i mocno brzmiącym dźwięku. Używany do akcentowania kulminacyjnych momentów utworu.

Instrumenty bez melodii - talerze, trójkąt, grzechotka

Obok bębnów istotną rolę w zespołach perkusyjnych odgrywają instrumenty bez określonej melodii. Należą do nich m.in.:

Talerze

Dwa metalowe talerze (hi-hat) uderzane o siebie tworzą charakterystyczne, ostre brzmienie. Często używane do zagrania linii rytmicznej lub wypełnienia.

Trójkąt

Stalowy pręt uderzany pałeczką. Daje ostry, przenikliwy dźwięk, stosowany w muzyce symfonicznej i marszowej.

Grzechotka

Instrument z drewnianego korpusu i ruchomych elementów w środku. Potrząsana wydaje charakterystyczne, trzeszczące brzmienie.

Zastosowanie perkusji w rocku i metalu

Instrumenty perkusyjne - rodzaje i zastosowanie w zespołach muzycznych

W rocku i metalu perkusja pełni kluczową funkcję, nadając utworom mocnego rytmu. Typowy zestaw obejmuje bębny, hi-hat, dwa lub więcej tom-tomów, werbel, kotły i talerze dodatkowe. Często używa się też efektów perkusyjnych - full splasz, banki dźwięków.

Role perkusisty

Perkusista rockowy/metalowy zazwyczaj gra mocne, punktowane rytmy na werblu i hi-hacie. Tom-tomy i kotły dodają wypełnień. Często improwizuje też krótkie solówki na werblu lub tom-tomach.

Specyficzne techniki

W metalu stosuje się bardzo szybkie, agresywne granie double bassem na werblu i stopą na basowym bębnie. Czasem używa się też efektu blast beat - ekspresyjnej serii uderzeń między werblem a talerzem.

Perkusja w muzyce klasycznej i orkiestrowej

W muzyce poważnej instrumenty perkusyjne pełnią zazwyczaj rolę uzupełniającą, akcentującą ważne momenty utworu. Typowy zestaw perkusyjny w orkiestrze to:

Kotły

Zestaw kotłów o różnych rozmiarach i tonacjach, od niskich po wysokie.

Werbel

Często stosowany do akcentowania rytmu, dynamicznych pasaży.

Talerze

Podkreślają ważne akcenty melodyczne i rytmiczne w utworze.

Dzwonki

Ich dźwięk dodaje lekkości i przejrzystości brzmieniu.

Xylofon

Instrument melodyczny, na którym można zagrać pojedyncze nuty lub akordy. Wzbogaca brzmienie orkiestry.

Nowe brzmienia perkusyjne w muzyce elektronicznej

Muzyka elektroniczna otworzyła nowe możliwości brzmieniowe dla instrumentów perkusyjnych. Obejmują one:

Bębny elektroniczne i cyfrowe

Zestawy bębnów ze wbudowanymi modułami dźwiękowymi, pozwalające uzyskać szeroką gamę brzmień - od akustycznych po elektroniczne.

Samplery i loopery perkusyjne

Urządzenia służące do zgrania i odtwarzania gotowych loopów i sampli dźwiękowych w czasie gry na żywo.

Kontrolery i pady perkusyjne

Pady elektroniczne pozwalające sterować brzmieniami perkusyjnymi w sekwencerach i programach komputerowych.

Perkusjonalia i instrumenty hybrydowe

Nowoczesne instrumenty łączące cechy akustycznych i elektronicznych, jak HandSonic czy MalletKAT - pozwalają na niespotykane dotąd efekty dźwiękowe.

Programy komputerowe

Oprogramowanie do produkcji muzycznej oferuje bogate biblioteki próbek bębnów i instrumentów perkusyjnych, które można łączyć i modyfikować.

Elektroniczne symulatory perkusji

Urządzenia pozwalające na wierne odwzorowanie brzmień tradycyjnych instrumentów perkusyjnych, ale w wersji cyfrowej.

Podsumowując, instrumenty perkusyjne ewoluowały przez stulecia, znajdując zastosowanie w niemal każdym gatunku muzycznym. Dzięki nowym technologiom stały się jeszcze bardziej wszechstronne, pozwalając na osiąganie fascynujących, niespotykanych wcześniej brzmień i efektów.

Podsumowanie

Instrumenty perkusyjne stanowią fascynującą i niezwykle zróżnicowaną grupę. Od prostych bębnów po złożone setupy elektroniczne - zapewniają szeroką gamę brzmień i możliwości wykorzystania w muzyce. Niezależnie od gatunku, perkusja dodaje utworom charakterystycznego rytmu, dynamiki i kolorytu. Jej rola wykracza daleko poza zwykłe "bicie w bęben" - to ona w dużej mierze nadaje kształt i osobowość kompozycjom. Poznanie różnorodności instrumentów perkusyjnych pozwala docenić ich znaczenie w muzyce i zrozumieć, jak wiele wnoszą do brzmienia utworów.

Najczęstsze pytania

Do podstawowych instrumentów perkusyjnych należą bębny, talerze, kotły, werbel i różnego rodzaju instrumenty bezmelodyjne, takie jak trójkąty, grzechotki czy woodblocki.

Werbel to niewielki, wysoko brzmiący bębenek, na którym gra się szybkie frazy i solówki. Tam-tam to duży, płaski gong o niskim, rozbrzmiewającym dźwięku, używany do akcentowania ważnych momentów w utworze.

Typowy zestaw perkusyjny w orkiestrze symfonicznej to kotły, werbel, talerze, dzwonki i xylofon lub wibrafon. Czasami używa się też innych instrumentów, jak marimba czy instrumenty etniczne.

Blast beat to bardzo szybka seria uderzeń naprzemiennie między werblem a stopą na bębnie basowym. Stosuje się go w niektórych gatunkach metalu.

Elektronika pozwala na uzyskanie niespotykanych wcześniej barw, od realistycznych samplerów akustycznych bębnów po futurystyczne dźwięki generowane cyfrowo. Możliwości brzmieniowe są praktycznie nieograniczone.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Największe polskie festiwale muzyczne 2022 - terminy i line-up
  2. Cała prawda o klawiaturze Casio CT-X700 | Kliknij i sprawdź
  3. Neumann mikrofony - najlepsze mikrofony studyjne i koncertowe
  4. Altówka - wyjątkowy instrument smyczkowy o ciepłym brzmieniu
  5. Jaki pasek do gitary akustycznej i elektrycznej wybrać? Paski gitarowe - ranking i opinie
Autor Ania Cieślak
Ania Cieślak

Cześć jestem Ania. Tutaj na blogu odkryjecie muzyczna podróż przez dźwięki i emocje. Dzielę się recenzjami, wywiadami z artystkami i ciekawostkami ze świata muzyki. Odkrywaj ze mną nowe brzmienia, inspirujące twórczynie i historie, które tka rytm naszego życia.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły