Instrumenty

Flugelhorn - mniej znany instrument z rodziny trąbek

Autor Ania Cieślak
Ania Cieślak21.09.20237 min.
Flugelhorn - mniej znany instrument z rodziny trąbek

Flugelhorn to instrument, który często pozostaje w cieniu swojego słynnego kuzyna - trąbki. Jednak ten mniej znany przedstawiciel rodziny instrumentów dętych blaszanych ma bardzo ciekawą i bogatą historię sięgającą XVIII wieku. Flugelhorn wyróżnia charakterystyczna barwa dźwięku, która sprawia, że doskonale nadaje się zarówno do grania jazzu, jak i muzyki klasycznej. Instrument ten doczekał się wielu udanych konstrukcji i jest chętnie wykorzystywany przez wirtuozów w rozmaitych stylach muzycznych.

Historia i pochodzenie flugelhornu

Powstanie flugelhornu

Pierwsze wzmianki o flugelhornie pochodzą z XVIII wieku. Uważa się, że jego bezpośrednim protoplastą była cornetto - renesansowy instrument dęty blaszany. W 1760 roku Michael Woggel zaprojektował wczesną wersję flugelhornu nazywaną "kantyleną". Był to instrument w kształcie litery U z szerokim, lejkowatym wydrążeniem. W XIX wieku powstało kilka odmian flugelhornu - między innymi buglehorn wyposażony w zawory i wentyle. Dopiero na przełomie XIX i XX wieku instrument przybrał dzisiejszą, charakterystyczną formę.

Różnice pomiędzy pokrewnymi instrumentami

Flugelhorn należy do rodziny trąbek i kornetów. Różni się od nich budową i barwą dźwięku. Ma szerszą, większą menzurę i mniejszy kanał ustnikowy. Dzięki temu brzmi łagodniej i bardziej kantylenowo. Flugelhorn ma także bogatszą skalę dźwięków - sięga aż 4 oktaw. Pod względem zakresu dźwięków jest zbliżony do puzonu.

Rozwój i ewolucja flugelhornu

W XIX wieku flugelhorn był popularnym instrumentem w orkiestrach dętych i wojskowych. Wykorzystywali go kompozytorzy tacy jak G. Verdi czy R. Wagner. We współczesnej muzyce poważnej flugelhorn pojawia się rzadko. To instrument głównie jazzowy. Jego popularność w jazzie zaczęła rosnąć w latach 40. XX wieku za sprawą takich artystów jak C. Cheatham czy S. Getz. Obecnie flugelhorn jest podstawowym instrumentem wielu jazzmanów.

Budowa i cechy flugelhornu

Elementy konstrukcyjne flugelhornu

Korpus flugelhornu wykonany jest z mosiądzu. Składa się z rozszerzającej się ku dołowi rury zakończonej wielkim, szerokim lejkiem. W górnej części znajduje się ustnik z wkładką. Flugelhorn ma 3 lub 4 zawory dźwigniowe, które po naciśnięciu otwierają dopływ powietrza do instrumentu. Dźwięgiem steruje się za pomocą 3 wentyli. Części ruchome są połączone przez linki i drążki z mosiężnymi tłoczkami.

Barwa i możliwości brzmieniowe

Flugelhorn ma ciepłą, aksamitną barwę - łagodniejszą od trąbki, ale mocniejszą niż puzon. Jego skala sięga czterech oktaw. Dźwięki niskie są głębokie i miękkie. Średnica i wysokość mają metaliczny połysk. Instrument ten potrafi zarówno huczeć, jak i subtelnie śpiewać.

Zakres i skala instrumentu

Podstawowy zakres flugelhornu to F1 do C5, choć najczęściej wykorzystuje się dźwięki od C2 do C4. Profesjonaliści potrafią wydobyć z instrumentu dźwięki od kontra B do D5. Flugelhorn gra zapis nutowy o oktawę niżej niż trąbka. Jego skala jest więc zbliżona do skali puzonu.

Technika gry na flugelhornie

Sposób trzymania i dmuchania

Flugelhorn trzyma się podobnie jak trąbkę - w lewej dłoni umieszcza się korpus instrumentu, a w prawej ustnik. Palce lewej ręki obsługują wentyle i zawory. Grający dmucha w sposób ciągły z nieznacznymi przerwami na oddech. Należy kontrolować napięcie warg, by wydobywać różne barwy dźwięku.

Artykulacja i frazowanie

Poprzez ruch języka i warg można uzyskiwać legato, staccato czy portamento. Flugelhorn świetnie nadaje się do łączenia dźwięków w płynne frazy. Ważna jest precyzja "nabierania" powietrza i ataku początkowego dźwięku. Dzięki temu gra jest wyrazista i klarowna.

Ćwiczenia i etiudy dla początkujących

Aby opanować grę na flugelhornie, należy regularnie ćwiczyć podstawy - nabieranie oddechu, intonację, artykulację. Przydatne są proste etiudy i ćwiczenia oscylujące wokół jednego dźwięku. Stopniowo wprowadza się dźwięki z różnych rejestrów i połączenia interwałowe.

Wykorzystanie flugelhornu w muzyce

Flugelhorn - mniej znany instrument z rodziny trąbek

Gatunki i style muzyczne z flugelhornem

W XIX w. flugelhorn był popularny w muzyce klasycznej i orkiestrach dętych. Dziś kojarzy się głównie z jazzem, ale wykorzystują go też artyści soul, bluesa, a nawet rocka. Sprawdza się w balladach, standardach, utworach funkowych i fusion.

Znane utwory z partiami flugelhornu

Partie flugelhornu można usłyszeć m.in. w kompozycjach C. Corei i P. Methenyego. Na tym instrumencie grali F. Hubbard, M. Davis, C. Cheatham. Flugelhorn pojawia się też w utworach Toto, Chicago, Earth, Wind and Fire.

Wybitni flugelhorniści i ich repertuar

Mistrzami gry na flugelhornie są m.in. A. Mangelsdorff (jazz), T.P. Terri (klasyka) , F. Hubbard (jazz), D. Gest (rock). Każdy z nich wypracował swój niepowtarzalny styl. Flugelhorn może być instrumentem solowym lub uzupełniać sekcję dętą.

Flugelhorn we współczesnej muzyce rozrywkowej

Jazz i muzyka fusion

Ciepła barwa flugelhornu idealnie wpasowuje się w klimat jazzu. Jest podstawowym instrumentem wielu jazzmanów - grali na nim Davis, Hubbard, Cheatham. Pojawia się często w muzyce fusion zespołów takich jak Chicago czy Blood, Sweat & Tears.

Funk, soul i rhythm and blues

Flugelhorn doskonale uzupełnia brzmienie sekcji dętej w utworach funkowych, soulowych i R&B. Słychać go w nagraniach Earth, Wind & Fire, Jamiroquai, Cameo, Tower of Power.

Inne gatunki rozrywkowe

Sporadycznie flugelhorn pojawia się w rocku (Toto), reggae (UB40), a nawet elektronice (Bonobo). Jego charakterystyczny dźwięk wzbogaca i urozmaica brzmienie różnych stylów muzycznych.

Popularność i dostępność flugelhornów

Produkcja współczesnych flugelhornów

Flugelhorny produkują znane firmy instrumentów dętych - m.in. Yamaha, Bach, Conn, Getzen, Schilke. Mają konstrukcje zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne, z ulepszeniami technicznymi.

Ceny i modele flugelhornów

Ceny flugelhornów są zbliżone do cen trąbek. Najtańsze modele kosztują ok. 1500 zł. Profesjonalne instrumenty renomowanych firm to wydatek rzędu 5000-15000 zł. Jest w czym wybierać.

Nauka gry i zakup instrumentu

Flugelhorn można kupić w sklepach muzycznych lub zamówić przez internet. Naukę gry ułatwią poradniki, filmy instruktażowe oraz lekcje z doświadczonym nauczycielem. Opłaca się zainwestować w dobry instrument i systematyczne ćwiczenie.

Podsumowanie

Flugelhorn to fascynujący instrument z długą historią, który posiada charakterystyczną, aksamitną barwę dźwięku. Sprawdza się zarówno w jazzie, jak i w muzyce klasycznej. Jego budowa czerpie z doświadczeń konstruktorów trąbki, ale flugelhorn wyróżnia przede wszystkim szersza menzura nadająca brzmieniu ciepła i kantyleny. Instrument ten doczekał się wielu znakomitych wykonań w rękach takich artystów jak Miles Davis, Art Farmer czy Friedrich Hubbard. Dziś flugelhorn jest chętnie wykorzystywany w jazzie, soulu, rocku i wielu innych gatunkach. Warto bliżej poznać ten mniej znany, ale jakże ciekawy instrument.

Najczęstsze pytania

Flugelhorn różni się od trąbki przede wszystkim budową i barwą dźwięku. Ma szerszą menzurę i mniejszy kanał ustnikowy, przez co brzmi łagodniej i bardziej kantylenowo.

Charakterystycznymi cechami flugelhornu są: ciepła, aksamitna barwa dźwięku, 4-oktawowy zakres tonalny, korpus w kształcie rozszerzającej się rury zakończonej dużym lejkiem.

Na flugelhornie grali m.in. tacy artyści jazzowi jak Miles Davis, Art Farmer, Clark Terry, Freddie Hubbard. Gościnnie pojawia się on także w nagraniach zespołów rockowych i popowych.

By zacząć grę na flugelhornie, warto skorzystać z poradników, nagrań wideo oraz lekcji z doświadczonym nauczycielem. Przydatne będą też proste ćwiczenia rozwijające oddech, intonację i artykulację.

Flugelhorn można kupić w sklepach muzycznych lub zamówić przez internet. Ceny instrumentów renomowanych firm zaczynają się od ok. 1500 zł za modele dla początkujących.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Największe polskie festiwale muzyczne 2022 - terminy i line-up
  2. Statywy na laptopa - który wybrać? Porównuj i wybierz najlepszy!
  3. Muzyczne gadżety i prezenty idealne na prezent dla melomana
  4. Altówka - wyjątkowy instrument smyczkowy o ciepłym brzmieniu
  5. Kampanie reklamowe Google Adwords Ads
Autor Ania Cieślak
Ania Cieślak

Cześć jestem Ania. Tutaj na blogu odkryjecie muzyczna podróż przez dźwięki i emocje. Dzielę się recenzjami, wywiadami z artystkami i ciekawostkami ze świata muzyki. Odkrywaj ze mną nowe brzmienia, inspirujące twórczynie i historie, które tka rytm naszego życia.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły